Đẩy mạnh ứng dụng khoa học trong tam nông

Ngày đăng: 08:58 AM 31/01/2014
Đẩy mạnh ứng dụng khoa học trong tam nông
(KHCNBK) - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) vừa phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ủy ban Môi trường Quốc hội tổ chức hội nghị “Đánh giá hoạt động khoa học và công nghệ thực hiện Nghị quyết hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành TW Đảng Khóa X về nông nghiệp, nông dân và nông thôn”.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Trưởng Ban chỉ đạo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (Khóa X) cùng đại diện các lãnh đạo Bộ, ban, ngành có liên quan đã tới dự.

“Kim chỉ nam” trong phát triển nông nghiệp

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nêu rõ Nghị quyết Trung ương 7 (Khóa X) đúc kết từ những bài học kinh nghiệm, thành tựu của Đảng, Nhà nước trong nhiều năm phát triển kinh tế nông nghiệp. Nghị quyết vừa tổng kết, đánh giá thực tiễn, vừa định hướng nâng cao hiệu quả công tác nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn mới.

Sau 5 năm triển khai, việc tiến hành sơ kết Nghị quyết Trung ương 7 (Khóa X) là rất quan trọng, nhằm rút kinh nghiệm, xây dựng chương trình, nội dung công tác trong bối cảnh mới của tình hình thế giới và trong nước.

Khẳng định trong phát triển nông nghiệp, nông thôn, người nông dân giữ vai trò chủ thể, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chỉ rõ trong nhiệm vụ đó, KH&CN có vai trò trọng yếu, đảm bảo phát triển bền vững, là điều kiện thiết yếu đem lại hiệu quả cao cho sản xuất nông nghiệp.

Đánh giá lĩnh vực KH&CN đã có những đóng góp to lớn trong thành tích phát triển nông nghiệp thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn mới, với những yếu tố cạnh tranh cao, sự phát triển kịp thời của KH&CN là đòi hỏi tất yếu, đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện của nền kinh tế, nhất là ngành nông nghiệp.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng, 5 năm qua, KH&CN đã có những đóng góp cho phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Nổi bật nhất vẫn là sản xuất lúa gạo, với sản lượng lúa gạo tăng theo hàng năm, đỉnh cao là năm 2012 đạt 8,1 triệu tấn với kim ngạch 3,7 tỷ USD.

Tiếp đó là kim ngạch xuất khẩu nông- lâm- thủy sản cũng phát triển với nhiều mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn như cao su, cà phê, gạo, sắn... Công tác nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KH&CN trong chọn tạo giống, đổi mới quy trình canh tác, chế biến sau thu hoạch đã đưa năng suất lên cao; nông nghiệp chiếm tỷ trọng 22% GDP và chiếm trên 1/5 kim ngạch xuất khẩu (trên 27 tỷ USD năm 2012). Trong số đó, một số mặt hàng giữ vị trí đứng đầu thế giới về số lượng như gạo, cà phê, tiêu, điều…

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, mục đích của Nghị quyết Trung ương 7 là xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện, hiện đại, tạo ra các sản phẩm hàng hóa có giá trị cao. Vì vậy, KH&CN có vai trò hết sức quan trọng, quyết định sự phát triển nông nghiệp nước nhà.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự đóng góp của KH&CN trong phát triển của ngành nông nghiệp, đồng thời chỉ rõ trong giai đoạn hiện nay và tương lai, ngành nông nghiệp sẽ có nhiều cơ hội nhưng cũng có nhiều khó khăn, thách thức.

Vì thế, tại hội nghị, nhiều tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học đều tập trung làm rõ về các vấn đề phát triển KH&CN phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn như: Nâng cao hiệu quả nghiên cứu tái cơ cấu ngành trồng trọt hiệu quả; kết quả chuyển giao tiến bộ kỹ thuật phục vụ nông nghiệp, nông dân và nông thôn; ứng dụng KH&CN trong phát triển nông-lâm-thủy sản.

Nhiều việc phải làm…

Đánh giá của các đại biểu tham dự hội nghị cho thấy, mặc dù đạt được nhiều thành tựu, nhưng bên cạnh đó vẫn còn những tồn tại như kết quả nghiên cứu KH&CN chậm được ứng dụng vào thực tế; quy mô ứng dụng nhỏ lẻ, chưa tạo được chuyển biến lớn trong sản xuất nông nghiệp; giá trị sản phẩm nông nghiệp còn thấp; lao động nông nghiệp thu nhập còn thấp so với các ngành nghề lao động khác.

Thừa nhận những mặt còn hạn chế của nghiên cứu khoa học nông-lâm nghiệp, ông Nguyễn Văn Bộ, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, tuy đạt được nhiều thành tựu, song cũng phải thừa nhận ngành trồng trọt đang còn nhiều tồn tại, có những tồn tại đã trở thành lực cản lớn cho sản xuất.

Đó là sản xuất chưa bền vững, tính ổn định chưa cao, nhiều cây trồng phát triển không theo quy hoạch; hiệu quả sản xuất và chất lượng nông sản chưa đáp ứng nhu cầu thị trường. Vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn là nỗi bức xúc của người dân; thu nhập của người nông dân vẫn bấp bênh.

Theo ông Bộ, nguyên nhân chính là do áp dụng tiến bộ KH&CN, nhất là việc nghiên cứu ra giống mới còn hạn chế. Hàm lượng khoa học trong một số nông sản như hồ tiêu, lúa lai, rau, đậu tương còn thấp. Nghiên cứu về bảo quản, xử lý sau thu hoạch rất ít và tác động trong sản xuất chưa cao.

“Nghiên cứu khoa học cần đầu tư nhiều hơn nữa vào sản xuất rau, trái cây, hoa và cây thức ăn chăn nuôi như ngô và thức ăn xanh. Các cây công nghiệp nên đầu tư cho chế biến sâu, đặc biệt liên quan đến khâu nghiên cứu các giải pháp bảo quản sau thu hoạch;

Hỗ trợ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia nghiên cứu và phát triển công nghệ cho chính doanh nghiệp cũng như mua công nghệ của đơn vị nghiên cứu đưa vào sản xuất.

Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động bồi dưỡng tập huấn trên cơ sở có chương trình, nội dung cách làm thiết thực, nhằm nâng cao nhận thức của người dân về việc ứng dụng KH&CN trong sản xuất nâng cao đời sống của chính mình, qua đó phát triển kinh tế - xã hội”, ông Bộ nói.

Về nguyên nhân khiến giá trị gia tăng của sản xuất nông lâm nghiệp chưa cao, ông Triệu Văn Hùng, quyền Giám đốc Viện lâm nghiệp lại cho rằng, một trong những khó khăn hiện nay đối với nghiên cứu khoa học trong nông nghiệp là cơ chế quản lý KH&CN quá nặng nề về đầu vào, việc xác định nhiệm vụ, phê duyệt và kinh phí vẫn mang tính hình thức.

Trong khi kết quả và sản phẩm không được thẩm định và đánh giá chặt chẽ nên nhiều để tài  nghiệm thu đạt kết quả tốt nhưng lại ít phát huy được hiệu quả trong thực tế. Khó khăn nữa là cơ chế tài chính chưa phù hợp, chủ trương khoán đề tài nghiên cứu đến sản phẩm cuối cùng chậm được thực hiện.

Để khắc phục tình trạng khó khăn về kinh phí, theo TS. Nguyễn Thanh Sơn, Viện trưởng Viện chăn nuôi thì cần sớm hoàn thiện cơ chế xây dựng và tổ chức thực hiện nhiệm vụ KH&CN, phân công, cấp rõ ràng trong xây dựng và tổ chức thực hiện giữa các bộ ngành, tránh chồng chéo, tăng cường trao đổi giữa cơ quan quản lý về KH&CN các cấp với các Viện, trường, doanh nghiệp để xác định nhiệm vụ khoa học ưu tiên.

Đối với các nhiệm vụ KH&CN mang tính ứng dụng, xuất phát từ nhu cầu nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh của sản phẩm thì cần thực hiện cơ chế liên kết giữa chức khoa học và sản xuất với cơ sở ứng dụng kết quả nghiên cứu trong toàn bộ quá trình từ xác định nhiệm vụ, tổ chức thực hiện, đánh giá và đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống.

Bình luận
Chưa có phản hồi
Bạn vui lòng Đăng nhập để bình luận
Bài viết theo ngày
Liên kết website
Hỗ trợ trực tuyến
Hỗ trợ 2
Hỗ trợ 1
Hotline: 0983 155 520
Email: info@khcnbackan.gov.vn
Thông tin hữu ích
Thăm dò ý kiến
Bạn đánh giá thế nào về thông tin cập nhật trên Website?
Đăng nhập